Het was de laatste dag van mijn vakantie. De volgende ochtend zou ik terugvliegen. Ik stond op, douchte, maakte koffie in het keukentje van mijn appartement, ontbeet, en ging daarna met mijn nichtje van vijf naar het zwembad. Afwisselend een duik nemen en languit in een loungestoel een goed boek lezen.

Klinkt geweldig toch?

En toch was ik er met mijn hoofd niet helemaal bij. Bij alles wat ik deed dacht ik: aaah, laatste keer. En toen ik weer thuis was in Nederland, merkte ik hoe erg ik moest wennen aan het feit dat de vakantie echt voorbij was. Ik was moe, kon me moeilijk concentreren en miste het vakantiegevoel.

Herkenbaar?

Je bent in goed gezelschap. En dit fenomeen heeft een naam: post-vakantieblues. Heel veel mensen kennen dat gevoel als de vakantie op zijn eind loopt en de dagelijkse routine weer begint. Ook mensen die hun werk leuk vinden. Ook mensen die niks te klagen hebben over hoe hun dagen eruitzien.

En dat gevoel gaat lang niet altijd over werk. Voor de een is het de mailbox die openklapt. Voor de ander de was, de boodschappen, de administratie en het schoolritme dat maandag weer begint. Of gewoon alles wat er weer van je gevraagd wordt: op tijd zijn, klaarstaan, en maar doorgaan. In dit artikel lees je waar dat gevoel vandaan komt en wat je kunt doen om die eerste weken zachter te maken.

Waarom die overgang zo zwaar voelt

Aan het begin van je vakantie had je waarschijnlijk een paar dagen nodig om echt in de vakantiestand te komen. Veel mensen merken pas in de tweede week dat hun hoofd weer wat rustiger wordt. Dat je ’s ochtends wakker wordt zonder meteen aan van alles te denken dat nog moet. Dat je een boek uitleest zonder je telefoon te pakken.

Dat schakelen kostte tijd. En nu moet je het opnieuw doen, alleen dan de andere kant op.

Er verandert in die weken meer dan alleen je agenda. Je ritme wordt anders: je staat later op, je eet op andere tijden, je beweegt meer, je bent vaker buiten. Je hoeft nergens op tijd te zijn. 

En er is nog iets. Je had meer tijd. Ontbijten zonder op de klok te kijken. Een middag die alle kanten op kan. Avonden waarop niemand naar een clubje of lesje moet. Je had tijd voor jezelf, je kinderen, je partner of je vrienden. Echt tijd. 

En juist daardoor kan het contrast bij thuiskomst zo groot voelen.

De wekker gaat weer vroeg. De agenda staat vol, of het huis staat vol met alles wat er de afgelopen weken is blijven liggen. De sportclub begint weer, de vergaderingen beginnen, iedereen wil weer iets van je.

Dat dit even wennen is, is heel normaal. Het zegt weinig over hoe leuk je je werk of je leven vindt, en veel over hoe groot het verschil is tussen die twee ritmes. Wat je mist is vaak niet de zon of het hotel. Het is de ruimte die je had, en de mensen met wie je die deelde.

Post-vakantieblues kan zich op verschillende manieren uiten: somber zijn, chagrijnig, moe, moeite met focussen, en weinig zin om weer te beginnen. Het is een gevoel dat veel mensen herkennen als ze na een vakantie weer aan de slag moeten. We zijn dus zeker niet de enigen die hier last van hebben!

Wat je gevoel je probeert te vertellen

Voor de meeste mensen is die tegenzin tijdelijk. Het kost gewoon even tijd om weer om te schakelen naar het ritme van alledag. Maar soms zit er iets anders onder. Er ontstaat namelijk ruimte om met wat meer afstand naar je leven te kijken. En dan kunnen je ineens dingen opvallen waar je normaal aan voorbijgaat.

Misschien denk je ineens: ik wil eigenlijk niet meer terug naar die drukte. Of merk je hoeveel energie het je normaal kost om steeds maar door te gaan. Misschien valt je op hoelang het duurde voordat de spanning uit je schouders verdween. Of hoe fijn het is om even niet voortdurend bezig te zijn met wat er allemaal nog moest.

En juist als je vakantie ten einde loopt, kunnen die gedachten ineens extra voelbaar worden. Want misschien mis je niet alleen je vakantie, maar ook iets wat je daar wél had: meer rust, meer tijd voor elkaar, minder moeten of wat meer ruimte voor jezelf. Het kan interessant zijn om daar even bij stil te staan voordat de drukte het weer overneemt.

Zo kom je weer rustig in je ritme

Gelukkig zijn er een paar dingen die je kunt doen om die overgang wat makkelijker te maken.

Geef jezelf een rustige start

Probeer je eerste werkdag, als je daar invloed op hebt, niet meteen helemaal vol te plannen. Laat belangrijke overleggen of deadlines liever nog even liggen en geef jezelf de tijd om weer overzicht te krijgen, bij te praten en te bepalen wat als eerste aandacht nodig heeft.

Staat je agenda al vol? Kijk dan of je in ieder geval het eerste uur voor jezelf kunt houden. Zo geef je jezelf even de tijd om weer overzicht te krijgen.

Begin niet bij je mailbox

Je eerste werkdag beginnen met driehonderd ongelezen mails? Daar wordt die overgang meestal niet makkelijker van. Je begint dan met alles wat je gemist hebt en alles wat anderen van je willen. Doe het eens andersom. Neem eerst even de tijd om te bepalen wat deze week echt belangrijk is. Kijk daarna pas in je mailbox en werk die in blokken door. Verwijderen wat niet meer relevant is, doorsturen wat bij iemand anders hoort en op je lijst zetten waar je zelf nog iets mee moet.

Ga naar buiten

Op vakantie ben je vaak vanzelf meer buiten. Je wandelt door een stad, ligt op het strand, zit op een terras of maakt na het eten nog een wandeling. Zodra je weer aan het werk bent, kom je een stuk minder buiten.

Probeer daarom ook na je vakantie regelmatig even naar buiten te gaan. Maak een wandeling tijdens je lunchpauze, pak de fiets of loop na het eten nog een rondje.

Daglicht helpt bij het reguleren van je biologische klok en daarmee je slaap-waakritme. En buiten zijn, zeker in een groene omgeving, wordt in onderzoek in verband gebracht met minder stress en een beter mentaal welzijn.

Houd een stukje ruimte vast

Denk eens terug aan wat je tijdens je vakantie zo fijn vond. Misschien genoot je van het buiten zijn en rustig de dag beginnen tijdens die ochtendwandeling. Of van het lezen voor het slapen, omdat je eindelijk weer eens de tijd nam om echt in een boek te verdwijnen.

Kijk vervolgens of je iets van die ruimte kunt vasthouden als je weer thuis bent. Een zondagochtend die je bewust leeg laat. Een avond waarop je niets afspreekt. Of een wandeling waar je de tijd voor neemt. Het hoeft niet precies hetzelfde te zijn als op vakantie. Het gaat er vooral om dat je ontdekt waar je behoefte aan had en daar thuis ook wat vaker ruimte voor maakt.

Plan iets om naar uit te kijken

Plan alvast een weekendje weg, een paar dagen ertussenuit of een andere korte trip. Onderzoek laat zien dat alleen al het vooruitzicht op een vakantie samenhangt met een groter gevoel van geluk. Iets leuks om naar uit te kijken kan de eerste weken thuis nét wat aangenamer maken!

Wat neem jij mee?

De eerste periode na je vakantie is een van de momenten waarop je met wat meer afstand naar je leven kunt kijken. Maak daar gebruik van, voordat je straks weer helemaal in je dagelijkse ritme zit.

Denk nog eens terug aan de afgelopen weken. Waar kreeg je energie van? Wat miste je juist helemaal niet? Waar had je meer tijd voor? En misschien nog wel de belangrijkste vraag: waar zou je meer ruimte voor willen maken?

Schrijf het eens op. Het hoeft geen uitgebreid plan te worden. Misschien kom je tot de conclusie dat je vaker naar buiten wilt, je week minder vol wilt plannen of meer tijd wilt maken voor de mensen om je heen. Kleine veranderingen kunnen al verschil maken!